№ 01 · Nền tảng lập luận
Tư duy logic
“Kết luận này có thực sự theo sau các lý do không?”
Khi nào dùng
- Khi lập luận hoặc chọn giữa các phương án.
Ví dụ
- “Nhiều người xem nên sẽ có khách” — bước nào còn thiếu?
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →Thư viện
Những công cụ để đặt câu hỏi
№ 02 · Nền tảng lập luận
Tư duy phản biện
“Bằng chứng nào ủng hộ — và phản bác — điều mình đang tin?”
Khi nào dùng
- Trước khi ra quyết định hoặc tin một kết luận.
Ví dụ
- “Khách không mua vì giá cao” — có dữ liệu nào chứng minh không?
Tìm rủi roRa quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 03 · Nền tảng lập luận
Nguyên lý gốc
“Bỏ hết thói quen đi, điều gì chắc chắn đúng ở tầng cơ bản nhất?”
Khi nào dùng
- Khi muốn tạo cách làm mới thay vì sao chép.
Ví dụ
- Khách thực sự cần “kết quả” hay cần “dịch vụ thiết kế”?
Hiểu vấn đềTạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →№ 04 · Nền tảng lập luận
5 lần “Tại sao”
“Tại sao chuyện này xảy ra — và tại sao của tại sao?”
Khi nào dùng
- Khi cần tìm nguyên nhân gốc thay vì triệu chứng.
Ví dụ
- Khách bỏ đi → vì chờ lâu → vì làm thủ công → vì chưa có mẫu sẵn…
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 05 · Nền tảng lập luận
Cập nhật niềm tin
“Thông tin mới này nên làm mình thay đổi niềm tin bao nhiêu?”
Khi nào dùng
- Khi có dữ liệu mới nhưng chưa chắc chắn.
Ví dụ
- Một khách khen giá hợp lý — đủ để kết luận giá ổn chưa?
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 06 · Hiểu & cấu trúc
Tư duy phân tích
“Có thể chia vấn đề thành những phần nhỏ nào để đo được?”
Khi nào dùng
- Khi có nhiều thông tin rời rạc.
Ví dụ
- Ít khách: do ít người thấy, hay thấy nhưng không hỏi, hay hỏi nhưng không mua?
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 07 · Hiểu & cấu trúc
Tư duy hệ thống
“Các yếu tố đang tác động qua lại thế nào? Vòng lặp nào đang vận hành?”
Khi nào dùng
- Khi vấn đề lặp lại dù đã sửa nhiều lần.
Ví dụ
- Ít khách → giảm giá → ít lãi → ít đầu tư chất lượng → ít khách.
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 08 · Hiểu & cấu trúc
Cây vấn đề (MECE)
“Các nhánh đã đủ hết và không trùng nhau chưa?”
Khi nào dùng
- Khi cần trình bày hoặc rà soát toàn bộ khả năng.
Ví dụ
- Doanh thu = số khách × giá × số lần mua lại.
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 09 · Hiểu & cấu trúc
Đặt lại vấn đề
“Mình có đang giải đúng bài toán không?”
Khi nào dùng
- Khi mọi giải pháp đều thấy chưa ổn.
Ví dụ
- “Cần thêm khách” → “cần mỗi khách mang lại giá trị cao hơn”.
Hiểu vấn đềTạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →№ 10 · Hiểu & cấu trúc
Đổi góc nhìn
“Người khác — khách, đối thủ, người mới — sẽ thấy chuyện này ra sao?”
Khi nào dùng
- Khi bạn quá quen với vấn đề của mình.
Ví dụ
- Nhìn trang giới thiệu của mình như một khách lần đầu ghé.
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 11 · Sáng tạo
Tư duy ngược
“Có cách đặt lại bài toán không? Điều gì chắc chắn khiến mình thất bại?”
Khi nào dùng
- Khi bế tắc với cách cũ hoặc mắc kẹt trong một giả định.
Ví dụ
- Thay vì “làm sao tiếp cận khách?”, hỏi “điều gì khiến khách chủ động tìm mình?”
Tạo ý tưởngTìm rủi ro
Luyện kỹ năng này →№ 12 · Sáng tạo
Tư duy sáng tạo
“Nếu kết hợp hai thứ không liên quan thì sao?”
Khi nào dùng
- Khi cần phương án khác biệt hẳn.
Ví dụ
- Kết hợp dịch vụ thiết kế với buổi chia sẻ miễn phí.
Tạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →№ 13 · Sáng tạo
SCAMPER
“Thay thế, kết hợp, điều chỉnh, phóng to, đổi công dụng, loại bỏ, đảo ngược được gì?”
Khi nào dùng
- Khi cải tiến một sản phẩm/dịch vụ sẵn có.
Ví dụ
- Loại bỏ buổi họp đầu, thay bằng phiếu hỏi 5 phút.
Tạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →№ 14 · Sáng tạo
Tư duy tương đồng
“Ngành khác đã giải bài toán giống thế này như thế nào?”
Khi nào dùng
- Khi cần ý tưởng đã được kiểm chứng ở nơi khác.
Ví dụ
- Phòng gym bán gói tháng → dịch vụ thiết kế bán gói định kỳ.
Tạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →№ 15 · Sáng tạo
Sáng tạo nhờ ràng buộc
“Nếu chỉ có 1/10 ngân sách hoặc 1 ngày, mình sẽ làm gì?”
Khi nào dùng
- Khi kế hoạch phình to, thiếu tập trung.
Ví dụ
- Chỉ có 0 đồng quảng cáo — vậy khách sẽ đến từ đâu?
Tạo ý tưởngRa quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 16 · Quyết định & rủi ro
Tư duy xác suất
“Khả năng xảy ra là bao nhiêu, và nếu sai thì thiệt hại thế nào?”
Khi nào dùng
- Khi quyết định có rủi ro và kết quả không chắc.
Ví dụ
- Đầu tư 5 triệu quảng cáo: kịch bản tốt, vừa, xấu là gì?
Tìm rủi roRa quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 17 · Quyết định & rủi ro
Khám nghiệm trước
“Giả sử 6 tháng sau kế hoạch đã thất bại — vì sao?”
Khi nào dùng
- Ngay trước khi cam kết một kế hoạch.
Ví dụ
- “Thất bại vì bạn hỗ trợ marketing không có thời gian.”
Tìm rủi ro
Luyện kỹ năng này →№ 18 · Quyết định & rủi ro
Chi phí cơ hội
“Chọn việc này thì mình đang từ bỏ việc gì?”
Khi nào dùng
- Khi cân nhắc dùng thời gian, tiền vào đâu.
Ví dụ
- 10 giờ làm dự án giá rẻ = 10 giờ không tìm khách tốt hơn.
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 19 · Quyết định & rủi ro
Cửa một chiều / hai chiều
“Quyết định này có quay lại được không?”
Khi nào dùng
- Khi phân vân nên quyết nhanh hay chậm.
Ví dụ
- Đổi bảng giá thử 1 tháng: quay lại được → quyết nhanh.
Ra quyết địnhTìm rủi ro
Luyện kỹ năng này →№ 20 · Quyết định & rủi ro
Ma trận quyết định
“Theo các tiêu chí quan trọng, phương án nào thực sự hơn?”
Khi nào dùng
- Khi có nhiều phương án và nhiều tiêu chí.
Ví dụ
- Chấm 3 kênh tìm khách theo chi phí, tốc độ, bền vững.
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 21 · Quyết định & rủi ro
Hệ quả bậc hai
“Rồi sau đó thì sao? Và sau nữa?”
Khi nào dùng
- Khi một giải pháp có vẻ hiệu quả tức thì.
Ví dụ
- Giảm giá mạnh → có khách ngay → khách quen chờ giảm giá.
Tìm rủi roHiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 22 · Chiến lược & đòn bẩy
Tư duy chiến lược
“Nên tập trung vào đâu — và chủ động bỏ qua điều gì?”
Khi nào dùng
- Khi nguồn lực có hạn mà việc muốn làm thì nhiều.
Ví dụ
- Chọn một ngách khách hàng thay vì phục vụ tất cả.
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 23 · Chiến lược & đòn bẩy
Tư duy đòn bẩy
“Có cách nào để một lần làm tạo ra nhiều giá trị hơn không?”
Khi nào dùng
- Khi việc có phần lặp lại, hoặc bị giới hạn bởi thời gian cá nhân.
Ví dụ
- Làm một video hướng dẫn cho nhiều người xem thay vì giải thích riêng từng người.
Khuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 24 · Chiến lược & đòn bẩy
Nguyên tắc 80/20
“20% việc nào tạo ra 80% kết quả?”
Khi nào dùng
- Khi quá tải và cần ưu tiên.
Ví dụ
- 2 khách mang lại 70% doanh thu — chăm họ trước.
Ra quyết địnhKhuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 25 · Chiến lược & đòn bẩy
Điểm nghẽn
“Khâu nào đang giới hạn cả hệ thống?”
Khi nào dùng
- Khi cố gắng nhiều mà kết quả không tăng.
Ví dụ
- Có nhiều người hỏi nhưng báo giá chậm 3 ngày → nghẽn ở báo giá.
Hiểu vấn đềKhuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 26 · Chiến lược & đòn bẩy
Tư duy lãi kép
“Việc nhỏ nào nếu làm đều sẽ cộng dồn mạnh theo thời gian?”
Khi nào dùng
- Khi chọn thói quen hoặc đầu tư dài hạn.
Ví dụ
- Mỗi tuần một bài chia sẻ → sau 1 năm có 52 bài thu hút khách.
Khuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 27 · Chiến lược & đòn bẩy
Lý thuyết trò chơi
“Người khác sẽ phản ứng thế nào trước nước đi của mình?”
Khi nào dùng
- Khi kết quả phụ thuộc lựa chọn của người khác.
Ví dụ
- Mình giảm giá thì đối thủ có giảm theo không?
Ra quyết địnhTìm rủi ro
Luyện kỹ năng này →№ 28 · Con người & phối hợp
Tư duy hợp tác
“Ai có thể cùng mình giải, và phối hợp ra sao để đạt mục tiêu chung?”
Khi nào dùng
- Khi thiếu kỹ năng, quan hệ hoặc nguồn lực mà người khác có.
Ví dụ
- Kết hợp người giỏi sản phẩm với người hiểu khách hàng.
Phối hợpKhuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 29 · Con người & phối hợp
Thấu cảm
“Người này thực sự đang cảm thấy và cần gì?”
Khi nào dùng
- Khi thiết kế cho người khác hoặc giải quyết bất đồng.
Ví dụ
- Chủ shop không cần logo đẹp, họ cần bán được hàng.
Hiểu vấn đềPhối hợp
Luyện kỹ năng này →№ 30 · Con người & phối hợp
Đàm phán cùng thắng
“Lợi ích thật phía sau lập trường của mỗi bên là gì?”
Khi nào dùng
- Khi thương lượng giá, phạm vi, thời hạn.
Ví dụ
- Khách đòi giảm giá → thực ra lo vượt ngân sách quý → chia đợt thanh toán.
Phối hợpRa quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 31 · Con người & phối hợp
Tư duy động lực
“Người ta được thưởng hay bị phạt vì hành vi nào?”
Khi nào dùng
- Khi hành vi của người khác không như mong đợi.
Ví dụ
- Khách không giới thiệu vì chẳng có lý do gì để làm vậy.
Hiểu vấn đềKhuếch đại
Luyện kỹ năng này →№ 32 · Hành động & học hỏi
Tư duy thực nghiệm
“Phép thử nhỏ nhất, rẻ nhất để biết điều này đúng hay sai là gì?”
Khi nào dùng
- Khi còn nhiều giả định chưa kiểm chứng.
Ví dụ
- Thử hai thông điệp giới thiệu với hai nhóm khách nhỏ.
Ra quyết địnhTìm rủi ro
Luyện kỹ năng này →№ 33 · Hành động & học hỏi
Vòng lặp phản hồi
“Làm sao biết sớm nhất là mình đang đi đúng hay sai?”
Khi nào dùng
- Khi làm việc dài hạn hoặc học kỹ năng mới.
Ví dụ
- Gửi bản nháp sau 1 ngày thay vì bản hoàn chỉnh sau 1 tuần.
Ra quyết định
Luyện kỹ năng này →№ 34 · Hành động & học hỏi
Tự phản tư
“Dự kiến là gì, thực tế là gì, và sai lệch đến từ đâu?”
Khi nào dùng
- Sau mỗi dự án, thử nghiệm hoặc tuần làm việc.
Ví dụ
- Dự kiến 5 khách, thực tế 2 — vì giả định về tỉ lệ phản hồi quá cao.
Hiểu vấn đề
Luyện kỹ năng này →№ 35 · Hành động & học hỏi
Phiên bản tối thiểu
“Phiên bản đơn giản nhất mà vẫn tạo được giá trị là gì?”
Khi nào dùng
- Khi muốn ra mắt nhanh để học từ thực tế.
Ví dụ
- Bán gói thiết kế qua một bài đăng trước khi làm website.
Ra quyết địnhTạo ý tưởng
Luyện kỹ năng này →